ჯეიმს ბაირონ დინი (8 თებერვალი, 1931– 30 სექტემბერი, 1955) — ამერიკელი მსახიობი. მან მხოლოდ 3 ფილმში (სამოთხიდან აღმოსავლეთით, უმიზეზოდ ამბოხებული, გიგანტი) მიიღო მონაწილეობა, მაგრამ იქცა საკულტო გმირად ამერიკული ახალგაზრდობისთვის.

ჯეიმს დინი


 

მისტერ Cool
’’იცხოვრო სწრაფად, მოკვდე ახალგაზრდა’’ – ეს არის დინის საკულტო ფრაზა და მას აქვს დასაწყისი. ათვლის წერტილი არის პარასკევი 30, კალიფორნიის ტრასაზე. ისე გამოვიდა, რომ ახალგაზრდა მსახიობის ტრაგიკული სიკვდილით დაიბადა ახალი ეპოქა, პოპ – კულტურის ერა.

 

ჯეიმს დინი

’’მისტერ Cool’’ – ასე დაარქვეს მისმა ფანებმა დინს. ის თავის განთქმულ სურათში დგას აგურის კედელთან, ჯინსებში, მაისურში, წითელი ქურთუკი აწეული საყელოთი და სახეზე აწერია: ’’მე გავაკეთებ მხოლოდ იმას, რასაც მოვისურვებ’’.

ფოტო ეხლაც ითვლება აქტუალურად პოპულარული ჟურნალების ყდაზე. 50 – იანი წლების დასაწყისში, როცა ფილმებში და ჟურნალებზე იყვნენ სერიოზული ტიპის მსახიობები კოსტიომებში და ჰალსტუხებში, გამოჩენა ასეთი გმირის იყო არა მხოლოდ სიახლე, ეს იყო გამოწვევა, ეს იყო ამბოხი.

 


 

 

 

ჯეიმს დინი

 

დინს ჰქონდა სიყვარულის გამოწვევის განსაკუთრებული უნარი. ’’ის იყო ბრწყინვალე ახალგაზრდა ადამიანი – იხსენებდა ჯული ჰარისი, რომელიც მასთან ერთად თამაშობდა ფილმში ’’სამოთხიდან აღმოსავლეთით’’ – ეხლაც თვალწინ მიდგას, თუ როგორ უსმენდა ის ბახს და როგორ ჰგავდა მიწაზე ჩამოსულ ანგელოზს’’. გოგოები ჭკუს კარგავდნენ მასზე. ჯიმის ოფიციალური ფან – კლუბი ’’განსაკუთრებული გულები’’ დაარსდა ჯერ კიდევ 1951 წელს, როცა ის, უცნობი, უფულო სტუდენტი ლუკმა – პურის მოსაპოვებლად მუშაობდა მაკ – დონალდში.

x0np10

ფან – კლუბი შექმნეს მეზობელი სკოლების უფროსკლასელმა გოგონებმა, მას შემდეგ რაც ტელევიზიით აჩვენეს სააღდგომო წარმოდგენა ’’მთა ნომერი 1’’, სადაც დინმა ითამაშა იოანე აპოსტოლის როლი. ეს იყო მისი პირველი როლი ტელეეკრანზე. ’’იმ დროს კინოეკრანებზე ბრწყინავდნენ მარლონ ბრანდო, მონგომერი კლიფტი, პოლ ნიუმენი და უცბად ასპარეზზე გამოდის ჯიმი – იხსენებდა ცნობილი ფოტოხელოვანი დენის სტოკი – მას ჰქონდა, უბრალოდ, არაჩვეულებრივი სახე, იდუმალი და მეტყველი თვალები, სევდიანი გამოხედვა, ბრძენკაცის საუბარი და მეამბოხის იმიჯი. ამ ბიჭმა, ჯერ გამოჩენით და მერე წასვლით შოკში ჩააგდო მთელი ქვეყანა.’’

თუ ამერიკულ პრესას დავუჯერებთ, დინმა, რომელმაც, რეალურად, მხოლოდ სამ ფილმში მიიღო მონაწილეობა, იმდენი გოგონას გული დაიპყრო, რამდენიც ვერავინ მანამდე და მის შემდეგ. ის იყო რეკორდულად პოპულარული ამერიკასა და მთელ მსოფლიოში. მისი სიკვდილის შემდეგ რამდენიმე თაყვანისმცემელმა სიცოცხლე თვითმკვლელობითაც კი დაასრულა. ნებისმიერ ახალ და მომხიბვლელ ან გენიალურ სახეს, რომელიც ეკრანებზე გამოჩნდებოდა პირველ რიგში ჯიმის ადარებდნენ.


 

 

popular-american-actor-james-dean


 

’’ახალი დინი’’ უწოდეს ელვის პრესლის, უაღრესად პოპულარულ მომღერალს, რომელმაც სწორედ დინის სიყვარულით დაიწყო კინომსახიობობა. ’’ფრანგი ჯეიმს დინი’’ – ასე ეძახდნენ კარიერის დასაწყისში ალენ დელონს. ”თანამედროვეობის ჯიმი’’ შეარქვეს ლეონარდო დი კაპრიოს. ის დინის ერთ – ერთ ბიოგრაფიულ ფილმში მთავარ როლს ასრულებს. ლეგენდარულ კუნგ – ფუს ოსტატსა და მსახიობს, ბრიუს ლის, ახალგაზრდად დაღუპვის შემდეგ მიანიჭეს ასეთი თიკუნი ’’ჯეიმს დინი საბრძოლო ხელოვნებაში’’. ’’ჰიპ – ჰოპის ჯეიმს დინი’’ – ასე უკვე ცნობილ რეპ – შემსრულებელ თუფაქ შაკურს ეძახდნენ, რომელიც ასევე ნაადრევად დაიღუპა. და ეს სია, შეიძლება უსასრულოდ განვაგრძოთ.

tumblr_nq1orrc5om1uoyi76o1_500 james dean 6


 

თავისი სიცოცხლით და სიკვდილით, შემოქმედებითა და სახით ჯეიმს დინმა დაამკვიდრა სტილი, რომელიც აიტაცა ყველამ, ვინც მიყვებოდა ცხოვრების ახლებურ სტილებს. 50 წლის როკ ენ როლი, 60 – ის რევოლუციური, 70 – ის პანკები … და ეხლა დინის ფილოსოფია. ჯეიმს დინს კუმირად თვლიდნენ ისეთი დიდი ადამიანები, როგორებიც არიან: ელვის პრესლი, ჩე გევარა, ჯონ ლენონი, ბობ დილანი, მუჰამედ ალი, ჯეკ ნიკოლსონი, ალ პაჩინო, ბრედ პიტი, კიანუ რივზი …

254260575_9e48adaf2a8e

რაღაცა არის მისტიკური იმაში, რომ მისი შტრიხები და საქციელი ლეგენდარული ფილმიდან ’’უმიზეზოდ ამბოხებული’’, ნახევარი საუკუნის შემდეგაც აგრძელებს პოპულარობას და მისაბაძია სახვადასხვა ხალხისთვის, სხვადასხვა ქვეყნებში.

’’არ არსებობს უბრალო ახსნა იმისა, თუ რატომ არის პოპულარული დღემდე ამდენ ხალხში – წერს ჯო ჰაიემი, დინის ერთ-ერთი საუკეთესო ბიოგრაფიის ავტორი – გასაგებია, რომ მთავარია მისი შესრულებული როლები.

 

მას ჰქონდა ინტუიციური ნიჭი გამოეხატა იმედი და მღელვარება, რომელიც არის ყველა ახალგაზრდაში. რაღაც მაგიური ძალით მან შეძლო ფილმებში გადაეწყვიტა პრობლემური სახითხები, რომელიც უნდა გადაწყვიტოს ნებისმიერმა ახალგაზრდამ, ნებისმიერ თაობაში და დაეტოვებინა თავისი კვალი ყოველ ჩვენთაგანში თავისუფლების და ამბოხის, სიყვარულის სახით!


 

james-dean

რას ამბობდნენ ჯეიმს დინზე უდიდესი ადამიანები!
«დინი უფრო დიდი მსახიობი იქნებოდა, ვიდრე მე და მარლონ ბრანდო ვართ. ის გახდებოდა მსოფლიო კინემატოგრაფიის შეუდარებელი კლასიკოსი (პოლ ნიუმენი

«ჯეიმსი ჩვენი შთაგონების წყაროა, რომ არა ის ’’ბითლზი’’ არ იქნებოდა. (ჯონ ლენონი

«მე ვფიქრობ რომ დინი ყველაზე ლამაზი და ნიჭიერი მსახიობია. ის ყოველთვის იყო ჩემი კერპი.

(ალენ დელონი

«როგორი მსახიობი იქნებოდა შემდეგი 20 წლის განმავლობაში? ვფიქრობ უდიდესი. მაგრამ ის მოკვდა და იქცა ლეგენდად, მითად და გმირად მთელ მსოფლიოში… სამუდამოდ! (მარლონ ბრანდო

«ამბობენ რომ ელვისი მეორე ჯეიმს დინია, მაგრამ ეს შედარება რეალობისგან შორს არის. მე ვერასდროს გავუტოლდები ჯეიმს დინს, იმიტომ რომ ის იყო ნამდვილი გენია. (ელვის პრესლი

«მას არ სჭირდებოდა არავინ და არაფერი, გარდა საკუთარი თამაშისა. (ელიზაბეთ ტეილორი

«ჯეიმსი არის ხატი და ლამაზი სული მთელი თავისი თაობის. (ენდი უოროლი

«ვფიქრობდი რომ ჯეიმს დინი ლეგენდა იყო, ვცდებოდი, ის რელიგიაა. (ჟურნალ ნიუ-იორკ ტაიმზი’-ის კორესპონდენტი

ჯეიმს დინი